على رمضان اوسى
65
روش علامه طباطبايى در تفسير الميزان ( فارسى )
همچنين رياضيات را نزد سيّد ابو القاسم خوانسارى « 14 » و اخلاق را نزد حاج ميرزا على قاضى « 15 » كه يد طولايى در حكمت عملى و عرفان - به معناى اصطلاحى آنها - داشت ، فرا گرفت . اهتمام علّامه و تلاش پىگير وى ، منحصر در فقه و اصول و علوم زبان عربى مانند صرف و نحو و بلاغت نبود ، بلكه به آموختن دورهء كاملى در رياضيات قديم از « اصول » نوشته اقليدس تا « مجسطى » نوشتهء بطلميوس ، پرداخت و نيز به فراگيرى علوم فلسفه ، كلام و عرفان نيز اشتغال داشت . « 16 » مسافرتهاى علمى علّامه علّامه تحصيل خود را با علوم ابتدائى ( مقدّمات ) در زادگاهش ( تبريز )
--> يافت . از تدريس اسفار و شفاء و كتب ديگر و حاشيهنويسى بر اكثر كتب حكمت كوتاهى نكرد . وى در سال 1314 ه . ق درگذشت . مرحوم بادكوبهاى شاگرد على آقا علىّ بن مولى عبد اللّه مدرّس زنوزى تبريزى تهرانى متوفّى حدود سال 1307 ه . ق از فلاسفه قرن چهاردهم ه . ق مىباشد . از آثار او : بدايع الحكم و حاشيهاى بر اسفار اربعه ملّا صدرا است . وى مدرّس مدرسه سپهسالار بود . ( مدرسه عالى شهيد مطهرى كنونى ) . ( دائرة المعارف شيعه ، 8 / 107 ) . ( 14 ) - سيّد ابو القاسم جعفر بن محمود بن مهدى موسوى خوانسارى ، فردى اديب و رياضىدان بود . در سال 1313 هجرى قمرى متولّد شد و در سال 1328 هجرى قمرى به نجف مهاجرت نمود . در نجف فقه و اصول و حديث را خواند و در رياضيّات مهارت يافت . پس از آن به هند مسافرت كرد و در يكى از نواحى هند ، براى نشر احكام اسلام اقامت گزيد . از كتب او در رياضيات : ( سفائن البحار ) - به فارسى منظوم - و ( بحر الحساب ) - به فارسى - و ( اعجاز المهندسين ) و رسالهء ( جبر و مقابله ) و رساله ( قابليت تقسيم ) در اعداد و كتابى در ردّ ( ابطال الرّمل ) و ( تسهيل القسمة ) . ( طبقات اعلام الشّيعة ، تأليف : آغابزرگ تهرانى : 1 / 64 و معجم المؤلفين : 3 / 150 ) . ( 15 ) - سيّد ميرزا على آغا بن ميرزا حسين بن ميرزا احمد بن ميرزا رحيم طباطبائى تبريزى قاضى ، عالم مجتهد و متّقى و صاحب ورع و متخلّق به اخلاق الهى بود . در تبريز ( 13 ذىالحجه سال 1285 ه . ق ) متولّد شد و در خانوادهاى اهل علم تربيت و پرورش يافت . در سال 1313 ه . ق به نجف مهاجرت كرد . در فقه و اصول و حديث و تفسير و علوم ديگر مهارت يافت . از بزرگان اخلاق نيز بود . از آثار وى ( تفسير قرآن ) است . در شب چهار شنبه ششم ربيع الاوّل سال 1366 ه . ق درگذشت و در نجف دفن گرديد . ( طبقات اعلام الشّيعة ، بخش چهارم از جلد اول ، ص : 1565 ) . ( 16 ) - از مقدّمه دكتر حسين نصر بر كتاب : ( شيعه در اسلام ) تأليف : علّامه طباطبائى .